Üveit

Üveit, gözün iç dokularında gelişen iltihabi bir hastalıktır. Ancak üveiti yalnızca “göz iltihabı” olarak anlatmak eksik kalır. Çünkü üveit bazen sadece gözde sınırlı bir sorun olabilirken, bazen de vücuttaki başka bir hastalığın göze yansıyan ilk belirtisi olabilir.

Bu nedenle üveit, göz hastalıkları içinde özel bir yere sahiptir. Kızarıklık, ağrı, ışık hassasiyeti, bulanık görme veya göz önünde uçuşan siyah noktalarla başlayabilir. Bazı hastalarda ise belirgin bir ağrı ya da kızarıklık olmadan yalnızca görme kalitesinde azalma ile fark edilir.

Üveitte önemli olan yalnızca iltihabı baskılamak değildir. Asıl amaç; üveitin tipini, yerleşim yerini, şiddetini, tekrarlama riskini ve altta yatan nedeni doğru değerlendirmektir.

Üveit Nedir?

Üveit, gözün damar bakımından zengin iç tabakalarında ortaya çıkan inflamasyon yani iltihabi reaksiyondur. Bu reaksiyon gözün ön kısmında, orta bölümünde, arka kısmında veya tüm göz içinde görülebilir.

Üveit tek bir hastalık değildir. Farklı nedenlerle ortaya çıkabilen, farklı seyir gösterebilen ve her hastada aynı şekilde davranmayan bir hastalık grubudur.

Bazı üveitler ani başlar ve güçlü belirtiler verir. Bazıları ise daha sessiz ilerler. Bu sessiz seyir özellikle arka segmenti, retina tabakasını veya görme merkezini etkileyen üveitlerde önemlidir. Çünkü hasta bazen geç dönemde fark eder ve bu dönemde makula ödemi, retina hasarı veya görme azalması gelişmiş olabilir.

Üveit Neden Önemlidir?

Üveit, erken dönemde kontrol altına alınmadığında göz içinde kalıcı değişikliklere yol açabilir. Bu nedenle “biraz kızardı, geçer” yaklaşımı üveit için doğru değildir.

Tedavi edilmeyen veya sık tekrarlayan üveitlerde şu sorunlar gelişebilir:

• Katarakt
• Göz tansiyonu yüksekliği
• Göz bebeğinde yapışıklıklar
• Makula ödemi
• Retina damarlarında iltihaplanma
• Göz içi kanama veya bulanıklık
• Kalıcı görme azalması

Bu komplikasyonların bir kısmı tedavi edilebilir; ancak bazıları görme kalitesini kalıcı olarak etkileyebilir. Bu nedenle üveitte erken tanı ve düzenli takip en az tedavi kadar önemlidir.

Üveit Belirtileri Nelerdir?

Üveit belirtileri hastalığın gözün hangi bölgesini tuttuğuna göre değişebilir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Gözde kızarıklık
• Göz ağrısı
• Işığa bakamama
• Bulanık görme
• Göz önünde uçuşan siyah noktalar
• Görmede azalma
• Gözde basınç veya rahatsızlık hissi
• Tekrarlayan kızarıklık atakları
• Bir gözde başlayıp zamanla diğer gözü de etkileyebilen şikâyetler

Özellikle ışık hassasiyetiyle birlikte ağrılı kırmızı göz, üveit açısından dikkatle değerlendirilmelidir. Bunun yanında ağrısız ama uçuşmalarla veya bulanık görmeyle seyreden üveit tipleri de vardır.

Üveit Tipleri Nelerdir?

Üveit, göz içinde tuttuğu bölgeye göre sınıflandırılır. Bu sınıflama tedavi planını belirlemede çok önemlidir.

Ön Üveit

Gözün ön bölümünü etkileyen üveit tipidir. En sık görülen üveit formudur. Genellikle kızarıklık, ağrı, ışık hassasiyeti ve bulanık görme ile ortaya çıkar.

Ön üveitte göz bebeğinde yapışıklık gelişmemesi, göz tansiyonunun takip edilmesi ve iltihabın yeterli süre tedavi edilmesi önemlidir. Tedavinin erken kesilmesi atakların tekrarlamasına neden olabilir.

Orta Üveit

Gözün orta bölümünde, özellikle vitreus adı verilen göz içi jelinde inflamasyonla seyreder. Hastalar çoğunlukla göz önünde uçuşan noktalar, sisli görme veya görme kalitesinde azalma tarif eder.

Orta üveitte makula ödemi gelişebilir. Bu nedenle sadece gözün ön kısmına bakmak yeterli değildir; retina ve görme merkezi mutlaka değerlendirilmelidir.

Arka Üveit

Retina, koroid veya retina damarlarını etkileyen üveit tipidir. Kızarıklık ve ağrı her zaman belirgin olmayabilir. Hasta daha çok bulanık görme, uçuşmalar, görme alanında lekelenme veya görme azalması ile başvurabilir.

Arka üveitlerde tanı ve takip ayrıntılı retina muayenesi, görüntüleme testleri ve gerektiğinde sistemik araştırma gerektirebilir.

Panüveit

Gözün ön, orta ve arka bölümlerinin birlikte etkilendiği daha yaygın üveit formudur. Daha ağır seyredebilir ve yakın takip gerektirir.

Üveit Neden Olur?

Üveitin nedeni her hastada aynı değildir. Bazı hastalarda belirgin bir neden bulunurken, bazı hastalarda yapılan tüm değerlendirmelere rağmen neden saptanamayabilir. Bu durum üveitin “önemsiz” olduğu anlamına gelmez; yalnızca hastalığın gözde sınırlı veya nedeni henüz gösterilemeyen bir inflamasyon şeklinde seyrettiğini gösterebilir.

Üveit şu durumlarla ilişkili olabilir:

• Bağışıklık sistemi hastalıkları
• Romatizmal hastalıklar
• Behçet hastalığı
• Ankilozan spondilit ve HLA-B27 ilişkili hastalıklar
• Sarkoidoz
• Enfeksiyonlar
• Tüberküloz
• Herpes virüs enfeksiyonları
• Toksoplazma
• Geçirilmiş göz travmaları
• Göz cerrahileri sonrası gelişen inflamasyon
• Çocukluk çağı romatizmal hastalıkları
• Bazı nadir sistemik hastalıklar

Üveitte doğru yaklaşım, her hastaya aynı test listesini yapmak değildir. Hastanın yaşı, üveitin tipi, tek göz veya çift göz tutulumu, tekrarlayıp tekrarlamadığı, muayene bulguları ve eşlik eden sistemik şikâyetler birlikte değerlendirilmelidir.

Üveit Bulaşıcı mıdır?

Üveitin kendisi çoğu zaman bulaşıcı değildir. Ancak bazı üveitler enfeksiyonlara bağlı gelişebilir. Burada bulaşıcı olan üveit değil, altta yatan enfeksiyonun türüne göre değişebilen hastalık sürecidir.

Bu nedenle üveit tanısı alan her hastada “damla verelim geçsin” yaklaşımı yeterli olmayabilir. Gerekli durumlarda enfeksiyon, romatoloji, göğüs hastalıkları veya dahiliye gibi branşlarla birlikte değerlendirme yapılabilir.

Üveit Tanısı Nasıl Konur?

Üveit tanısı ayrıntılı göz muayenesi ile konur. Muayenede yalnızca gözün kızarıklığına bakılmaz. Gözün ön kamarasında hücre varlığı, kornea arka yüzeyindeki birikintiler, iris yapısı, göz bebeği reaksiyonu, göz tansiyonu, vitreus bulanıklığı, retina ve görme merkezi değerlendirilir.

Gerekli durumlarda şu tetkiklerden yararlanılabilir:

• Göz dibi muayenesi
• OCT
• Fundus fotoğrafı
• Fundus floresein anjiyografi
• Göz ultrasonografisi
• Kan testleri
• Romatolojik değerlendirme
• Enfeksiyon araştırmaları
• Akciğer grafisi veya tomografi
• Tüberküloz açısından testler
• Gerekli hastalarda çocuk romatolojisi, romatoloji veya enfeksiyon hastalıkları görüşü

Tetkiklerin amacı çok sayıda test istemek değil, doğru soruya doğru testi seçmektir. Üveit değerlendirmesinde muayene bulgusu yol göstericidir.