Keratokonus Nedir?
Keratokonus, gözün en ön kısmında yer alan saydam kornea tabakasının zamanla incelmesi ve öne doğru sivrileşmesiyle ortaya çıkan ilerleyici bir kornea hastalığıdır.
Normalde kornea, düzenli ve kubbe şeklinde bir yapıya sahiptir. Bu düzenli yapı, ışığın göz içinde doğru şekilde odaklanmasını sağlar. Keratokonusta ise kornea incelir, şekli bozulur ve koni benzeri düzensiz bir hale gelir. Bu durum özellikle astigmatın artmasına, gözlük numaralarının sık değişmesine ve görme kalitesinin azalmasına neden olur.
Keratokonus genellikle ergenlik döneminde veya genç erişkin yaşlarda başlar. Bazı hastalarda yavaş ilerlerken, bazı hastalarda daha hızlı ilerleyebilir. Bu nedenle erken tanı ve düzenli takip çok önemlidir.
Keratokonus Neden Olur?
Keratokonusun tek bir nedeni yoktur. Genetik yatkınlık, göz ovalama alışkanlığı, alerjik göz hastalıkları ve kornea dokusunun yapısal özellikleri hastalığın gelişiminde rol oynayabilir.
Özellikle sık ve sert göz ovalama, keratokonusun ilerlemesini hızlandırabilen önemli bir faktördür. Bu nedenle keratokonus tanısı alan veya şüphesi bulunan hastalarda göz ovalamaktan kaçınmak tedavinin önemli bir parçasıdır.
Ailesinde keratokonus olan kişilerde risk daha yüksek olabilir. Bu nedenle aile bireylerinde keratokonus öyküsü varsa, özellikle çocukluk ve gençlik döneminde kornea topografisi ile değerlendirme yapılması önerilir.
Keratokonus Belirtileri Nelerdir?
Keratokonusun belirtileri hastalığın evresine göre değişebilir. Erken dönemde şikayetler hafif olabilir ve yalnızca gözlük numarasındaki değişikliklerle fark edilebilir.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Bulanık veya gölgeli görme
- Gözlük numarasının sık değişmesi
- Astigmatın giderek artması
- Gece görüşünde azalma
- Işıkların etrafında dağılma, parlama veya harelenme
- Çift görme ya da görüntüde kırılma hissi
- Gözlükle tam netleşememe
- Bir gözde diğerine göre daha belirgin görme bozukluğu
- Gözleri kısarak bakma ihtiyacı
- Kontakt lens kullanırken rahatsızlık veya lensin göze iyi oturmaması
Keratokonusun önemli özelliklerinden biri, görmenin sadece “bulanık” değil, aynı zamanda “kalitesiz” hale gelmesidir. Hasta bazen gözlükle harfleri okuyabilir ancak görüntünün net, keskin ve konforlu olmadığını hisseder.
Keratokonus Nasıl Teşhis Edilir?
Keratokonus tanısında standart göz muayenesi önemlidir; ancak çoğu zaman tek başına yeterli değildir. Hastalığın erken dönemlerinde biyomikroskopik muayenede belirgin bir bulgu olmayabilir.
Tanıda en önemli testlerden biri kornea topografisi veya kornea tomografisidir. Bu testlerle korneanın ön ve arka yüzeyi, eğrilik haritası, kalınlık dağılımı ve düzensizlikleri ayrıntılı olarak değerlendirilir.
Keratokonus şüphesi olan hastalarda yalnızca gözlük numarasına bakmak yeterli değildir. Kornea yapısının detaylı incelenmesi gerekir. Özellikle genç yaşta hızla artan astigmat, gözlükle tam netleşememe veya ailede keratokonus öyküsü varsa kornea haritalaması yapılmalıdır.
Keratokonus İlerler mi?
Keratokonus ilerleyici bir hastalık olabilir. İlerleme hızı her hastada aynı değildir. Genellikle genç yaşlarda daha aktif seyreder. Yaş ilerledikçe hastalığın ilerleme eğilimi azalabilir; ancak bu her hasta için geçerli değildir.
İlerleme olup olmadığını anlamak için düzenli takip gerekir. Takiplerde gözlük numarası, görme düzeyi, kornea eğriliği, kornea kalınlığı ve topografi/tomografi bulguları birlikte değerlendirilir.
Keratokonusta tedavi planı hastanın yaşına, hastalığın evresine, ilerleme olup olmamasına, kornea kalınlığına ve görme ihtiyacına göre kişiye özel yapılır.
